Klauzule abuzywne w wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej

Orzecznictwo | Czego zamawiający nie może wpisać do projektu umowy?

Obowiązujący od ponad pięciu lat przepis zakazujący wpisywania do umów o zamówienia publiczne klauzul uznanych za abuzywne nie jest zbyt często przywoływany w odwołaniach kierowanych do Krajowej Izby Odwoławczej. W wykazie na stronie internetowej KIO rocznie jest zamieszczanych raptem kilka wyroków, przy czym często zarzuty dotyczące klauzul abuzywnych są jednymi z wielu podnoszonych.

Niemniej jednak przez wspomniane pięć lat zdążyło się ukształtować orzecznictwo, które dostarcza wykładni przepisów mających w swym założeniu zmniejszać nierówności stron w umowach o zamówienia publiczne. Stroną zdecydowanie silniejszą jest bowiem zamawiający. Choć oczywiste jest, że to on narzuca treść kontraktów, to jednak ustawodawca uznał, że umowy te nie powinny mieć charakteru w pełni adhezyjnego. Z tego też powodu w obowiązującej od początku 2021 r. nowej ustawie – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm.; dalej: p.z.p.) pojawił się art. 433, który wskazuje katalog postanowień zakazanych.

Co mówi przepis

Pierwotnie katalog klauzul abuzywnych miał mieć charakter otwarty i zakazywać rażąco niesprawiedliwych postanowień umownych. Ostatecznie w p.z.p. zdecydowano się na katalog zamknięty, który wskazuje na wyliczone wprost klauzule...